intermezzo9.jpg INTERMEZZO 9

INTERMEZZO 9

Totdat het echte leven niet meer voelt als een film, gaan we wekelijks op zoek naar cinema buiten de filmzaal.

Onder de kunstvormen is film misschien de meest toegankelijke van alle. Een beeld zegt tenslotte meer dan duizend woorden. En voor beelden hoeven, in tegenstelling tot lastige zinnen, je hersens niet zo te kraken. Film spreekt direct tot onze emoties, herinneringen en verbeelding. Laten we deze week in Intermezzo gewoon eens lekker filosoferen!

Plaatjes als verpakking
Intellectueel doen zonder moeite
Achter een ogenschijnlijk eenvoudige filmopname kan een wereld aan gedachtes, verhalen en ideeën schuil gaan. Dat maakte cinema altijd al zo geschikt voor propaganda. En eigenlijk is een beetje intellectueel zijn, verpakt in beelden, al gauw om van te smullen.

Van A naar B(eter)
Het welpje wordt een leeuw…
Het ultieme Trojaanse paard in de cinema, waarmee je ideologie en wereldbeschouwing naar binnen kan smokkelen, is de transformatie. Dit is een concept dat echt iedereen aanspreekt. Het kent eindeloze varianten: de ploeterende ziel die het gebaande pad verlaat, de zonderling die de eigen schoonheid ontdekt, het provinciale voetbalteam dat in de overwinning leert geloven. Het welpje dat een leeuw wordt. In tegenwind vinden mensen zichzelf opnieuw uit. In ons geplaagde land in lockdown ontdekken we nieuwe waarden.

Een nieuwe lente, een nieuw begin
Van sprookjes en drama's
Verhalen van transformatie kan je vertellen hoe je maar wil. Als een Hollywood tearjerker, een Europese arthouse-film of Russisch epos. Maar een moderne Aziatische Manga-animatie, of een prachtig Duits schimmenspel uit 1926 (*) klaart de klus ook. Verschillend in vorm, hebben al deze films één ding gemeen: in verandering zit ook continuïteit. De gelouterde persoon, het bevrijde volk of de herrezen stad: in beginsel bestonden ze al, voordat ze veranderden. Want veranderd betekent niet zozeer nieuw, maar vooral vernieuwd. Het oude leeft voort, je herkent het, maar het is niet meer hetzelfde als voorheen.

inspiratie voor een metamorfose
De wereld aan je voeten
Het is eigenlijk geen toeval dat transformatie zo'n universeel thema is. Goed beschouwd vormt het de kern van ons leven – van opgroeien en ouder worden. Heb je als klein kind de wereld om je heen eenmaal in het vizier, dan is het tijd om te leren wie je bent én wat je zou kunnen zijn.

Daarna volgt het besef dat jij jezelf kan veranderen – en jawel, ook die wereld. En als daarvoor een lange, moeizame omweg nodig is, dan maakt dat het voor de kijker alleen maar interessanter!

Et voilá, daar heb je de basis van leven en liefde, van kunst en cultuur, van ondernemen en politiek.

De wereld begint met je eigen zaal
Zo kwamen wij de afgelopen periode tot onze droom over de grote metamorfose van onze filmzaal.

En dat deden we gewoon zonder moeilijk gefilosofeer, want met filmkijken krijgen we vanzelf de nodige inspiratie. En dat doen we nou eenmaal graag en veel…

------

*) DIE ABENTEUER DES PRINZEN ACHMEDS is een prachtig filmsprookje uit 1926 van Lotte Reiniger. Haar film is van historisch belang omdat het de oudste nog bewaard gebleven 'avondvullende' animatie is. Maar het is ook een wonderschone film om naar te kijken.

Ze maakte elk beeldje uit nauwgezet, met de hand uitgesneden silhouetten. Lotte werkte met en voor veel beroemde avant-garde-kunstenaars uit die periode. Zelf was ze sterk gefascineerd door Aziatische poppenspelen, zoals het Javaanse schimmenspel (wajang).

De kijker ervaart DIE ABENTEUER als een kleurenfilm, dankzij de scenes die elk een andere, heldere tint hebben. Natuurlijk is de film ook geschikt voor kinderen en is gratis online te bekijken op archive.org, met een mooie, later toegevoegde soundtrack. Het is een zwijgende film – de geluidsfilm volgde pas enkele jaren later – zonder dialoog maar met zo nu en dan een (goed begrijpbare) Duitse tussentitel.

------
V O L G E N D   I N T E R M E Z Z O :

architectuur in film, architectuur voor film

------
V O R I G E   I N T E R M E Z Z O ' S

Over online film kijken: Festival-films via IFFR Unleashed en IDFA. Abonneren op, of huren bij MUBI, CineTree, CineMember en Picl. Het kanaal van De Filmkrant (Eyelet). Buitenlands aanbod en public domain, o.a. via Vimeo. Korte films op Darling Quarantine en De korte filmcollectie. Waarom cinema ook wel 'De zevende kunst' heet? De kunst van de filmposter. De geboorte van de film, cinematheken en het werk van filmpioniers. Scenario-schrijven volgens de Hollywood-toverformule. Leren over film: junior quiz, info voor scholieren bij EYE en filmcollege in 40 stappen van Mark Cousins. Kleding, mode, film en social media: (zelf)expressie vroeger en nu. Beter, mooier en ruimer: de metamorfose van onze filmzaal.

Zie: INTERMEZZO 1INTERMEZZO 2INTERMEZZO 3INTERMEZZO 4INTERMEZZO 5INTERMEZZO 6INTERMEZZO 7INTERMEZZO 8

NB: het Filmhuis heeft met geen van de genoemde organisaties banden.