solaris-tar.jpg

Solaris (1972)

  • regie: Andrei Tarkovski

  • met: Natalya Bondarchuk • Donatas Banionis

  • RUS •drama, mysterie, romantiek, science-fiction • 1972 • 165 min.

Solaris (1972) icon_trailer.png

‘De moderne consumptieve massacultuur verminkt de ziel en blokkeert de weg die de mens voert naar de kernvragen van zijn bestaan, naar de bewustwording van zichzelf als geestelijk wezen’, zo schreef de Russische regisseur Andrei Tarkovski ooit. Je moet die zin misschien twee keer lezen om hem te begrijpen, maar dat is illustratief voor Tarkovski: hij maakte het zijn publiek liefst niet al te makkelijk.
Dat bewees hij ook met SOLARIS, zijn bijna drie uur durende filmische ruimtereis. Nou ja, ruimtereis? Het is evenzeer een reis door de menselijke psyche. Net als Steven Soderbergh in diens nieuwe versie baseerde Tarkovski zich namelijk op het boek Solaris van Stanislaw Lem. Centraal daarin staat een missie naar de planeet Solaris, waar een astronaut moet onderzoeken wat er mis is gegaan met de bemanningsleden van een eerdere ruimtereis. Opzienbarend genoeg ontmoet de astronaut er zijn overleden vrouw – althans een projectie daarvan die door de bijzondere planeet wordt gecreëerd – en ontspint zich opnieuw een relatie. Virtual reality dus, nog voordat het woord was uitgevonden...
Voor SF-haters klinkt dit natuurlijk als je reinste onzin, maar oordeel niet te snel. Want heel behendig schotelt Tarkovski de kijker in SOLARIS belangrijke vragen voor. Als je verliefd bent, van wie houd je dan eigenlijk? Van die persoon, of van je ideaalbeeld van die persoon? De hypnotiserend trage film geeft je veel tijd om over deze en andere vragen na te denken.