The disappearance of Eleanor Rigby: him

Het gebeurt niet vaak dat we een double bill vertonen, twee films die onlosmakelijk bij elkaar horen. Ons archief stokt bij het tweedelige NOVECENTO van Bernardo Bertolucci uit 1976 en het eveneens tweedelige LA MEGLIO GIOVENTÙ van Marco Tullio Giordana uit 2004 – allebei Italiaanse familiedrama’s die uitgroeiden tot moderne klassiekers. Deze maand draaien we het tweeluik THE DISAPPEARANCE OF ELEANOR RIGBY: HIM&HER van debuterend regisseur Ned Benson. Wordt dit duodrama over een Amerikaanse familie net zo’n klassieker? De tijd zal het leren, maar de 189 minuten van HIM&HER behoren tot het beste – en meest intense – dat afgelopen jaar bij ons te zien was.

De HIM en HER uit de filmtitel zijn Conor Ludlow (James McAvoy) en Eleanor Rigby (Jessica Chastain), twee dertigers uit New York. In het begin van HIM zien we hoe hun relatie na zeven jaar implodeert door het ergste wat je als ouders kan overkomen. Conor en Eleanor gaan totaal anders om met hun verdriet, zonder dat ze daar goed met elkaar over kunnen praten. Hij heeft zich volledig gestort op zijn werk in zijn eigen eetcafé, terwijl zij mentaal is ingestort en door een depressie amper haar bed meer uitkomt. Nadat Eleanor in een ziekenhuis is beland, neemt zij een drastisch besluit: ze verbreekt haar relatie met Conor om in haar eentje uit te vinden wat ze verder wil gaan doen met haar leven.
In HIM zien we de gevolgen hiervan voor Conor. Hij worstelt met zijn slechtlopende café dat ondanks alle inspanningen failliet gaat en trekt in bij zijn norse vader die wél een succesvol restaurant runt. Maar bovenal mist hij Eleanor enorm. Als hij via-via ontdekt dat zij colleges volgt aan de plaatselijke universiteit begint hij haar te stalken, wat letterlijk en figuurlijk tot een botsing leidt. Ook een nieuwe poging voor een herstart van hun relatie mislukt, en aan het eind van het eerste deel zien we Conor eenzaam door een park lopen.
In HER zien we de kant van het verhaal van Eleanor. De film begint met een schok en verklaart zo waardoor zij in het eerste deel in het ziekenhuis terecht kwam. Vervolgens trekt zij in bij haar ouders, een rijk Frans-Amerikaans echtpaar dat Eleanor zonder veel affectie heeft opgevoed. Haar vader is docent aan de universiteit en zorgt ervoor dat ze colleges psychologie kan volgen bij een bijzondere collega, aan wie ze stukje-bij-beetje haar verhaal kwijt kan. Uiteindelijk weet ze daardoor de draad weer op te pakken. HER eindigt dan ook hoopvol met dezelfde scène als HIM, waarin Eleanor vlak achter Conor door het park loopt.

Speciaal voor het Amerikaanse publiek zijn beide films ook uitgebracht als één ingekorte variant van twee uur, getiteld THE DISAPPEARANCE OF ELEANOR RIGBY: THEM. Gelukkig kunnen wij de twee volledige versies vertonen, verdeeld over twee voorstellingen. HIM en HER zijn in principe ook los van elkaar te bekijken, maar doordat ze elkaar ingenieus aanvullen is het geheel in dit geval véél meer dan de som der delen.
Dat is vooral te danken aan de regie van Ned Benson. Door het thema hadden de twee films als een baksteen op de maag kunnen liggen, maar hij vond een delicate balans tussen drama en luchtigheid. Bovendien zijn enkele sleutelscènes die in beide delen voorkomen nét even anders gefilmd – qua perspectief, qua kleding en qua dialoog. Dat heeft een bijzonder effect: als kijker (her)ken je de scènes meteen, maar blijft de spanningsboog tóch intact. Verder ontleent de film vooral kracht aan alle acteurs, met prima bijrollen van Isabelle Huppert en William Hurt als Eleanor’s ouders. Plus natuurlijk de hoofdrollen van McAvoy (THE LAST KING OF SCOTLAND) en een werkelijk geweldige Chastain (ZERO DARK THIRTY). Een nieuwe Oscar zou haar eigenlijk niet mogen ontgaan.