elena.jpg

Elena

  • regie: Andrei Zvyagintsey

  • met: Yelena Lyadova • Nadezhda Markina • Aleksey Rozin

  • RUS •drama • 2012 • 109 min.

Elena

Twee speelfilms regisseerde de jonge Rus Andrei Zvyagintsey tot nu toe, en alle twee lieten ze een verpletterende indruk achter. Het hartverscheurende THE RETURN was misschien wel de beste film van 2003, het al even aangrijpende THE BANISHMENT uit 2007 deed daar eigenlijk nauwelijks voor onder. Sindsdien wordt Zvyagintsey beschouwd als de nieuwe Andrei Tarkovski. De tijd zal moeten leren of dat écht zo is, maar met zijn derde film ELENA maakt hij zijn faam in ieder geval meer dan waar: in Cannes won de film vorig jaar de juryprijs in de Un Certain Regard-competitie.
ELENA is een kroniek van drie generaties van een Russische familie: het oudere paar Elena en Vladimir, hun kinderen Sergej en Katja (beiden uit eerdere huwelijken) en hun twee kleinkinderen. Uitgangspunt van de film lijkt de beroemde beginzin van Leo Tolstoj’s boek Anna Karenina: ‘Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze.’ Want waar Elena en Vladimir welvarend leven in het moderne Rusland, gaat het hun kinderen financieel stukken minder voor de wind. Katja is door haar egoïstische leefstijl vervreemd van haar vader, Sergej is een drankzuchtige nietsnut die zijn moeder beschouwt als een walking wallet. Sergej’s kinderen maken het zo mogelijk nóg bonter: ze zijn voor galg en rad opgevoed en maken ‘s nachts de straten van de stad onveilig. Het familieverhaal neemt een bijzondere wending wanneer Vladimir na een hartaanval in het ziekenhuis belandt en de verdeling van de erfenis voor problemen zorgt.
ELENA is een mooie zedenschets van het moderne Rusland, waarin klasseverschillen, welvaart en armoede een grote rol spelen. Het is een film om meerdere keren te bekijken, want Zvyagintsey stopte zijn verhaal vol met visuele verwijzingen. Maar ook een film om naar te luisteren, want de prachtige soundtrack is van Philip Glass (THE HOURS, KOYAANISQATSI).